آنتی‌بیوتیک‌تراپی

سفکسیم (Cefixime)

سفالوسپورین نسل سوم خوراکی · باکتریوسید (مهار سنتز دیوارهٔ سلولی)

گونه: سگ و گربه5 پروتکل دوز5 فرم دارویی

این صفحه یک مرجع محاسباتی و آموزشی برای دامپزشکان و دانشجویان دامپزشکی است و جایگزین معاینه، کشت و آنتی‌بیوگرام، قضاوت بالینی یا تصمیم نهایی دامپزشک معالج نیست.

معرفی دارو

سفالوسپورین نسل سوم خوراکی · باکتریوسید (مهار سنتز دیوارهٔ سلولی)

نام‌های تجاری: Suprax®

فقط مرجع محاسبهٔ دوز، نه رژیم درمان تجربی: 5–10 mg/kg خوراکی · هر 12 ساعتمنبع: Plumb's (عمومی)

طیف اثر

سفالوسپورین نسل سوم خوراکی و باکتریوسید با طیف عمدتاً گرم‌منفی و نسبتاً باریک. قوّتش روی انتروباکتریاسه (E. coli، Proteus، Klebsiella) و نیز Haemophilus و Neisseria است؛ از گرم‌مثبت‌ها عمدتاً استرپتوکوک را پوشش می‌دهد و روی اسپیروکت Borrelia هم مؤثر است.اما برخلاف بسیاری از سفالوسپورین‌ها روی استافیلوکوک ضعیف است، و روی انتروکوک، Listeria، سودوموناس، انتروباکتر، بی‌هوازی‌ها (Bacteroides، Clostridium، Actinomyces) و باکتری‌های داخل‌سلولی/بدون دیواره (Mycoplasma، Rickettsia) بی‌اثر است. ⚠️ مقاومت E. coli به سفکسیم رو به افزایش است.

کاربردها و دوزهای دامپزشکی

سیستیت باکتریایی اسپورادیک (بر اساس کشت)

سگمنبع: Greene 2006 / ISCAID UTI guideline 2019

5 mg/kg خوراکی · یک تا دو بار در روز · 3–5 روز

نکتهٔ بالینی: سفکسیم یک سفالوسپورین نسل سوم و گزینهٔ خط اول سیستیت باکتریایی اسپورادیک نیست. فقط وقتی انتخاب شود که کشت ادرار و آنتی‌بیوگرام حساسیت ایزوله را تأیید کنند و آموکسی‌سیلین (با یا بدون کلاوولانات) و تری‌متوپریم/سولفا بر اساس نتایج حساسیت یا شرایط بیمار مناسب نباشند. اگر طی 48 ساعت پاسخ بالینی مناسب دیده نشد، تشخیص و عوامل زمینه‌ای بازبینی شوند.

تنفسی / سیستمیک

سگمنبع: Greene / Plumb's

5–10 mg/kg خوراکی · هر 12 ساعت · 7–14 روز

نکتهٔ بالینی: ⚠️ سفکسیم روی استافیلوکوک ضعیف و روی بی‌هوازی‌ها و مایکوپلاسما بی‌اثر است؛ برای عفونت تنفسی تجربی (پنومونی) درمان تک‌دارویی مناسبی نیست. مناسب‌ترین کاربردش عفونت تنفسی ناشی از گرم‌منفی حساس اثبات‌شده (کشت/آنتی‌بیوگرام) است؛ برای پوشش گرم‌مثبت/بی‌هوازی باید با داروی مناسب ترکیب شود.

اندوکاردیت عفونی

سگمنبع: DeFrancesco 2000

10 mg/kg خوراکی · هر 12 ساعت

نکتهٔ بالینی: ⚠️ اندوکاردیت فعال درمان باکتریسیدال تهاجمی وریدی می‌خواهد؛ سفکسیم خوراکی (سفالوسپورین نسل ۳) غلظت پایدار روی وژتیشن ایجاد نمی‌کند و به‌تنهایی برای اندوکاردیت فعال کافی نیست — فقط به‌عنوان ادامهٔ درمان خوراکی (step-down) یا جایگزین هنگام مقاومت/منع مصرف فلوروکینولون‌ها و آمینوگلیکوزیدها در نظر گرفته شود.

عفونت عمومی (حساس)

سگمنبع: Boothe 1999

5 mg/kg خوراکی · یک تا دو بار در روز

گربهمنبع: Lappin 2002

گربه: 5–10 mg/kg خوراکی · هر 12 ساعت

اشکال دارویی

سوسپانسیون 100mg/5mLموجود در ایران
کپسول 200 میلی‌گرمموجود در ایران
کپسول 400 میلی‌گرمموجود در ایران
قرص 200 میلی‌گرمموجود در ایران
قرص 400 میلی‌گرمموجود در ایران

نکات ایمنی و بالینی

⚠️ مرجع سریع داروی ذخیره: دوز عمومی فقط برای محاسبه است و رژیم درمان تجربی محسوب نمی‌شود. سفکسیم فقط برای اندیکاسیون مشخص و ایزولهٔ حساسِ تأییدشده با کشت و آنتی‌بیوگرام انتخاب شود، آن هم وقتی گزینه‌های خط اول مناسب نیستند.
طیف باریک دارد: عمدتاً برای عفونت‌های گرم‌منفی حساس (مانند E. coli در عفونت ادراری) وقتی گزینه‌های دیگر خوراکی مناسب نیستند.
روی استافیلوکوک ضعیف و روی انتروکوک، Listeria، سودوموناس و بی‌هوازی‌ها بی‌اثر است؛ برای این موارد داروی مناسب انتخاب شود.
⚠️ مقاومت E. coli به سفکسیم رو به افزایش است؛ در صورت امکان با آنتی‌بیوگرام تأیید شود.
در حساسیت به سفالوسپورین‌ها ممنوع است؛ احتمال واکنش متقاطع با پنی‌سیلین‌ها وجود دارد.
در نارسایی کلیوی تعدیل دوز لازم است.
شایع‌ترین عوارض گوارشی‌اند (اسهال، استفراغ، بی‌اشتهایی).
بدون توجه به غذا قابل تجویز است. سوسپانسیون بازساخته را پس از ۱۴ روز دور بریزید (نیازی به یخچال نیست).
در آبستنی نسبتاً ایمن تلقی می‌شود (کلاس B).

منابع ذکرشده

Plumb's (عمومی)
Greene 2006 / ISCAID UTI guideline 2019
Greene / Plumb's
DeFrancesco 2000
Boothe 1999
Lappin 2002

محاسبهٔ دوز بر اساس وزن

آخرین به‌روزرسانی دادهٔ این صفحه: 2026-07-28