سگمنبع: Rebuello/Albarellos 2002
50 mg/kg عضلانی · یک تا دو بار در روز
آنتیبیوتیکتراپی
سفتریاکسون (Ceftriaxone)
سفالوسپورین نسل سوم (تزریقی) · باکتریوسید (مهار سنتز دیوارهٔ سلولی)
گونه: سگ و گربه7 پروتکل دوز4 فرم دارویی
این صفحه یک مرجع محاسباتی و آموزشی برای دامپزشکان و دانشجویان دامپزشکی است و جایگزین معاینه، کشت و آنتیبیوگرام، قضاوت بالینی یا تصمیم نهایی دامپزشک معالج نیست.
معرفی دارو
سفالوسپورین نسل سوم (تزریقی) · باکتریوسید (مهار سنتز دیوارهٔ سلولی)
نامهای تجاری: Rocephin®
فقط مرجع محاسبهٔ دوز، نه رژیم درمان تجربی: 25 mg/kg تزریقی · هر 12–24 ساعتمنبع: Plumb's (عمومی)
طیف اثر
سفالوسپورین نسل سوم و باکتریوسید با پوشش گرممنفی وسیع (انتروباکتریاسه مانند E. coli و Klebsiella، Pasteurella، Haemophilus، Neisseria) و نفوذ خوب به دستگاه عصبی مرکزی. روی استرپتوکوک و استاف حساس به متیسیلین مؤثر است و اسپیروکتها (Borrelia عامل لایم، Leptospira) را نیز پوشش میدهد. اما روی سودوموناس، انتروکوک و Listeria (مقاومت ذاتی سفالوسپورینها)، استاف مقاوم به متیسیلین (MRSA)، و باکتریهای داخلسلولی/بدون دیواره (Mycoplasma، Rickettsia) بیاثر است. پوشش بیهوازی آن ضعیف است؛ برای عفونتهای بیهوازی معمولاً همراه مترونیدازول تجویز میشود.
کاربردها و دوزهای دامپزشکی
عفونت عمومی / سیستمیک
سگمنبع: Trepanier 1999
15–50 mg/kg تزریقی · یکبار در روز
گربهمنبع: Greene 1998
گربه: 25–50 mg/kg وریدی، عضلانی یا داخلاستخوانی · هر 12 ساعت
مننژیت / بورلیوز (لایم)
سگمنبع: Greene 1998
15–50 mg/kg وریدی یا عضلانی · هر 12 ساعت · 4–14 روز
نکتهٔ بالینی: حداکثر تکدوز مرسوم (بر پایهٔ دادههای انسانی) حدود 1 گرم است.
پوست و ادراری-تناسلی
سگمنبع: Greene 1998
25 mg/kg عضلانی · یکبار در روز · 7–14 روز
اندوکاردیت عفونی
سگمنبع: DeFrancesco 2000
20 mg/kg وریدی · هر 12 ساعت
نکتهٔ بالینی: در اندوکاردیت، بهعنوان جایگزین هنگام مقاومت یا منع مصرف فلوروکینولونها و آمینوگلیکوزیدها بهکار میرود.
پیشگیری حین جراحی
سگمنبع: Greene 1998
25 mg/kg وریدی یا عضلانی · تکدوز (پیش/حین عمل)
اشکال دارویی
- ویال 1000 میلیگرم (1 گرم)موجود در ایران
- ویال 500 میلیگرمموجود در ایران
- ویال 250 میلیگرمموجود در ایران
- ویال 2000 میلیگرم (2 گرم)موجود در ایران
نکات ایمنی و بالینی
- ⚠️ مرجع سریع داروی ذخیره: دوز عمومی فقط برای محاسبه است و رژیم درمان تجربی محسوب نمیشود. سفتریاکسون فقط برای اندیکاسیون مشخص و در صورت امکان ایزولهٔ حساسِ مستند با کشت و آنتیبیوگرام انتخاب شود، آن هم وقتی گزینههای خط اول با طیف باریکتر مناسب نیستند.
- فقط تزریقی است (خوراکی جذب نمیشود): وریدی یا عضلانی. تزریق وریدی را طی حداقل 30 دقیقه بهصورت انفوزیون با سرمهای سازگار (نرمالسالین، سرم قندی D5W یا سرم قندینمکی) انجام دهید؛ تزریق عضلانی دردناک است.
- ⚠️ سفتریاکسون را با مایعات حاوی کلسیم (مانند رینگر، رینگر لاکتات یا هارتمن) بازسازی یا بیشتر رقیق نکنید و آنها را همزمان از یک مسیر وریدی تجویز نکنید. اگر در بیمار غیرنوزاد تجویز متوالی لازم است، مسیر وریدی بین دو انفوزیون با مایع سازگار کاملاً شستوشو شود؛ در نوزادان دریافتکنندهٔ کلسیم وریدی از سفتریاکسون پرهیز کنید.
- در حساسیت به سفالوسپورینها ممنوع است؛ تا 16٪ از بیماران حساس به پنیسیلین ممکن است واکنش متقاطع داشته باشند.
- در نارسایی کلیوی شدید یا اختلال کبدی همزمان تعدیل دوز لازم است؛ در یرقان (ایکتروس) پرهیز شود.
- عوارض: واکنشهای خونی (ائوزینوفیلی، ترومبوسیتوز یا ترومبوسیتوپنی، لکوپنی، نوتروپنی)، اسهال، آزوتمی خفیف، و درد محل تزریق عضلانی.
- پودر ویال را با آب مقطر، نرمالسالین یا D5W حل کنید (حجم حلال را در همین برنامه انتخاب کنید)؛ غلظت حدود 100 mg/mL در یخچال تا 10 روز پایدار است. ویالهای موجود در ایران: 250، 500، 1000 و 2000 میلیگرم.
منابع ذکرشده
- Plumb's (عمومی)
- Rebuello/Albarellos 2002
- Trepanier 1999
- Greene 1998
- DeFrancesco 2000
محاسبهٔ دوز بر اساس وزن
آخرین بهروزرسانی دادهٔ این صفحه: