سگمنبع: Sykes 2003
5–10 mg/kg · یکبار در روز · 3–5 روز
آنتیبیوتیکتراپی
آزیترومایسین (Azithromycin)
ماکرولید (آزالید) · باکتریواستاتیک، مهارکنندهٔ سنتز پروتئین (ریبوزوم 50S)
گونه: سگ و گربه9 پروتکل دوز6 فرم دارویی
این صفحه یک مرجع محاسباتی و آموزشی برای دامپزشکان و دانشجویان دامپزشکی است و جایگزین معاینه، کشت و آنتیبیوگرام، قضاوت بالینی یا تصمیم نهایی دامپزشک معالج نیست.
معرفی دارو
ماکرولید (آزالید) · باکتریواستاتیک، مهارکنندهٔ سنتز پروتئین (ریبوزوم 50S)
نامهای تجاری: Zithromax®
دوز عمومی: 5–10 mg/kg خوراکی · یکبار در روزمنبع: Plumb's (عمومی)
طیف اثر
ماکرولید (آزالید) و باکتریواستاتیک با نفوذ نسجی بسیار بالا و نیمهعمر طولانی؛ نقطهٔ قوّتاش باکتریهای داخلسلولی/آتیپیک و تنفسی است — Chlamydia، گونههای حساس Mycoplasma تنفسی، Bordetella و Haemophilus — و نیز Campylobacter، Helicobacter، استرپتوکوک و استاف حساس. پوشش Mycoplasma وابسته به گونه است و نباید برای همهٔ گونهها تعمیم داده شود. فعالیت روی اسپیروکتها (Borrelia) و Rhodococcus داخلسلولی به ارگانیسم وابسته است. در بعضی مایکوباکتریهای غیرسلی، از جمله برخی ایزولههای کمپلکس Mycobacterium avium، آزیترومایسین فقط جزئی از درمان چنددارویی اختصاصی پس از تعیین گونه و ارزیابی حساسیت است و درمان تکدارویی قابلاتکایی نیست. اما روی انتروباکتریاسه (E. coli)، سودوموناس، انتروکوک و بیهوازیها اتکاپذیر نیست. ⚠️ بر Mycoplasma haemofelis (مایکوپلاسمای خونی گربه) بیاثر است.
کاربردها و دوزهای دامپزشکی
عفونت عمومی (حساس)
گربهمنبع: Sykes 2003
گربه: 5–10 mg/kg · یکبار در روز · 3–5 روز
پوست (پیودرما / درم)
سگمنبع: Merchant 2000
درم: 5–10 mg/kg · یکبار در روز · 3–5 روز
سگمنبع: Ramadinha 2002
پیودرما: 10 mg/kg · یکبار در روز · 5–10 روز
گربهمنبع: Merck Veterinary Manual (2025)
گربه (درم): 7–15 mg/kg · هر 24 ساعت · 5–7 روز
عفونت تنفسی فوقانی (URI)
گربهمنبع: ISCAID respiratory guideline 2017
URI گربه — گزینهٔ ذخیره: 5–10 mg/kg خوراکی هر 12 ساعت در روز اول، سپس هر 72 ساعت
نکتهٔ بالینی: آزیترومایسین فقط وقتی بهعنوان گزینهٔ ذخیره در نظر گرفته شود که داکسیسایکلین و آموکسیسیلین مناسب نیستند و کلامیدیوز گربه بعید است. در شک به Chlamydia felis، داکسیسایکلین همچنان خطاول است. پاسخ بالینی پس از 7 روز بازبینی شود. در بیماری مزمن، اگر ادامهٔ درمان پس از بازبینی موجه بود، دستکم تا 7 روز پس از رفع علائم یا رسیدن به یک وضعیت بالینی پایدار ادامه یابد؛ دورهٔ ثابت 6–8 هفتهای بهطور روتین اعمال نشود.
بابزیوز (B. gibsoni)
سگمنبع: Birkenheuer 2004
10 mg/kg · یکبار در روز · 10 روز
درمان ترکیبی: همراه آتوواکون 13.3 mg/kg هر 8 ساعت با غذای چرب؛ هر دو دارو 10 روز
دورهٔ تناوبی (پالسی)
سگمنبع: Aucoin 2002
5 mg/kg · روز 1 و 2 روزانه، سپس هر 3 تا 5 روز یک دوز (مجموع 5 دوز)
گربهمنبع: Aucoin 2002
گربه: 5 mg/kg · روز 1 و 2 روزانه، سپس هر 3 تا 5 روز یک دوز (مجموع 5 دوز)
اشکال دارویی
- سوسپانسیون 200mg/5mLموجود در ایران
- سوسپانسیون 100mg/5mLموجود در ایران
- کپسول 250 میلیگرمموجود در ایران
- کپسول 500 میلیگرمموجود در ایران
- قرص 250 میلیگرمموجود در ایران
- قرص 500 میلیگرمموجود در ایران
نکات ایمنی و بالینی
- در نارسایی کبدی با احتیاط مصرف شود (متابولیسم و دفع عمدتاً کبدی-صفراوی).
- شایعترین عوارض گوارشیاند (استفراغ بهویژه با دوز بالا، اسهال)؛ اما کمتر از اریترومایسین.
- جذب با آنتیاسیدهای حاوی منیزیم یا آلومینیوم کاهش مییابد؛ با فاصلهٔ حدود 2 ساعت تجویز شود.
- ممکن است سطح سیکلوسپورین و دیگوکسین را افزایش دهد؛ با احتیاط همراه آنها تجویز شود.
- پس از بازسازی، دستور برچسب همان فرآورده را رعایت کنید. سوسپانسیون خوراکی Zithromax در دمای 5 تا 30 درجهٔ سانتیگراد (نه در یخچال) نگهداری، پیش از مصرف خوب تکان داده و حداکثر طی 10 روز مصرف شود.
- نیمهعمر نسجی بسیار طولانی دارد؛ همین، دوز یکبار-در-روز و رژیمهای تناوبی (پالسی) را ممکن میکند.
- ⚠️ بر Mycoplasma haemofelis (مایکوپلاسمای خونی گربه) بیاثر است؛ برای آن از داکسیسایکلین استفاده کنید.
منابع ذکرشده
- Plumb's (عمومی)
- Sykes 2003
- Merchant 2000
- Ramadinha 2002
- Merck Veterinary Manual (2025)
- ISCAID respiratory guideline 2017
- Birkenheuer 2004
- Aucoin 2002
محاسبهٔ دوز بر اساس وزن
آخرین بهروزرسانی دادهٔ این صفحه: