سگمنبع: Plumb's Veterinary Drug Handbook
عفونت سیستمیک ناشی از ارگانیسم حساس: ۲۰٬۰۰۰–۴۰٬۰۰۰ واحد/kg · هر ۴–۶ ساعت
آنتیبیوتیکتراپی
پنیسیلین G (Penicillin G)
پنیسیلین طبیعی تزریقی · باکتریوسید (مهار سنتز دیوارهٔ سلولی)
گونه: سگ و گربه13 پروتکل دوز14 فرم دارویی
این صفحه یک مرجع محاسباتی و آموزشی برای دامپزشکان و دانشجویان دامپزشکی است و جایگزین معاینه، کشت و آنتیبیوگرام، قضاوت بالینی یا تصمیم نهایی دامپزشک معالج نیست.
معرفی دارو
پنیسیلین طبیعی تزریقی · باکتریوسید (مهار سنتز دیوارهٔ سلولی)
نامهای تجاری: Pfizerpen®، Penikel®، Benzapro®، Procaben Vet®
پنیسیلین G آبی (سدیم/پتاسیم): ۲۰٬۰۰۰–۴۰٬۰۰۰ واحد/kg تزریقیمنبع: Plumb's Veterinary Drug Handbook
طیف اثر
پنیسیلین طبیعی و باکتریوسید با طیفی باریک است. بر سویههای حساسِ استرپتوکوکها، برخی کوکسیها و باسیلهای گرممثبت، بسیاری از بیهوازیها (بهجز گروه Bacteroides fragilis)، Pasteurella و اسپیروکتها اثر دارد. پوشش قابلاعتمادی علیه گرممنفیهای رودهای مانند E. coli و Klebsiella، سودوموناس، مایکوپلاسما یا باکتریهای مولد بتالاکتاماز ندارد؛ بنابراین بیشتر استافیلوکوکها پوشش داده نمیشوند. انتخاب بالینی باید با محل عفونت، کشت و آنتیبیوگرام هماهنگ باشد.
کاربردها و دوزهای دامپزشکی
نمک آبی سدیم/پتاسیم (کوتاهاثر؛ IV/IM)
سگمنبع: Plumb's Veterinary Drug Handbook
عفونت ارتوپدی ناشی از ارگانیسم حساس: ۲۰٬۰۰۰–۴۰٬۰۰۰ واحد/kg وریدی · هر ۶ ساعت
سگمنبع: ACVIM Leptospirosis Consensus Statement 2023
لپتوسپیروز، وقتی داکسیسایکلین در شروع قابلتحمل نیست: ۲۵٬۰۰۰–۴۰٬۰۰۰ واحد/kg وریدی · هر ۶–۸ ساعت
نکتهٔ بالینی: این رژیم فقط درمان اولیهٔ فاز حاد است و ناقلی کلیوی را برطرف نمیکند. بهمحض تحمل خوراکی، داکسیسایکلین ۵ mg/kg خوراکی هر ۱۲ ساعت شروع و تا تکمیل مجموع ۱۴ روز درمان ضدمیکروبی ادامه داده شود.
گربهمنبع: Plumb's Veterinary Drug Handbook
گربه؛ عفونت سیستمیک ناشی از ارگانیسم حساس: ۲۰٬۰۰۰–۴۰٬۰۰۰ واحد/kg · هر ۶ ساعت
پروکائین خالص ۳۰۰٬۰۰۰ واحد/mL (IM/SC)
سگ و گربهمنبع: Penikel 300 veterinary product information (2024)
عفونت ناشی از ارگانیسم حساس: ۲۰٬۰۰۰–۴۰٬۰۰۰ واحد/kg · هر ۱۲–۲۴ ساعت · حداکثر ۵ روز
سگ و گربهمنبع: Procaine Penicillin “30” official veterinary label (2021)
عفونت تنفسی ناشی از Pasteurella یا کوکسیهای گرممثبت حساس: ۱۰٬۰۰۰–۳۰٬۰۰۰ واحد/kg عضلانی · هر ۲۴ ساعت
سگمنبع: Plumb's Veterinary Drug Handbook (older regimen)
اکتینومایکوزیس سگ: ۱۰۰٬۰۰۰–۲۰۰٬۰۰۰ واحد/kg عضلانی · هر ۲۴ ساعت
نکتهٔ بالینی: این رژیم از منبع قدیمیتر است. درمان اکتینومایکوزیس باید بر پایهٔ کشت و حساسیت، تخلیه/دبریدمان کانون و بازبینی منظم پاسخ انجام شود.
گربهمنبع: Plumb's Veterinary Drug Handbook (older regimen)
اکتینومایکوزیس گربه: ۵۰٬۰۰۰–۱۰۰٬۰۰۰ واحد/kg · هر ۱۲ ساعت
نکتهٔ بالینی: این رژیم از منبع قدیمیتر است. درمان باید بر پایهٔ کشت و حساسیت، تخلیه/دبریدمان کانون و بازبینی منظم پاسخ انجام شود.
فرآوردهٔ تقویتشدهٔ ۳:۱ (پروکائین + نمک آبی؛ IM)
سگ و گربهمنبع: Procaben Vet product insert
فرآوردهٔ ۳:۱ دامپزشکی: ۲۰٬۰۰۰ واحد کل/kg عضلانی · هر ۲۴ ساعت
نکتهٔ بالینی: دوز بر اساس مجموع واحدهای پنیسیلین G در فرآوردهٔ ۳:۱ محاسبه میشود. مصرف اشکال انسانی ۴۰۰٬۰۰۰ یا ۸۰۰٬۰۰۰ واحد در سگ و گربه خارج از برچسب است؛ ترکیب دقیق ویال باید ۳ جزء پروکائین به ۱ جزء سدیم/پتاسیم باشد.
بنزاتین + پروکائین ۱:۱ (طولانیاثر؛ IM عمیق)
سگ و گربهمنبع: Benzapro official veterinary label (Health Canada)
مجموع ۳۰٬۰۰۰ واحد/kg (۱۵٬۰۰۰ واحد بنزاتین + ۱۵٬۰۰۰ واحد پروکائین/kg) · تکدوز
نکتهٔ بالینی: برای عفونتهای تنفسی، زخم و متریت ناشی از ارگانیسم حساس ذکر شده است. اگر طی ۳۶–۴۸ ساعت بهبود مشاهده نشد، تشخیص و درمان بازبینی شود.
بنزاتین خالص (بسیار طولانیاثر؛ IM)
سگمنبع: Plumb's Veterinary Drug Handbook
سگ: ۴۰٬۰۰۰ واحد/kg عضلانی · در صورت نیاز هر ۵ روز
نکتهٔ بالینی: بنزاتین غلظت خونی پایینی ایجاد میکند و فقط برای ارگانیسمهای بسیار حساس و عفونتی مناسب است که به غلظت بالای پایدار نیاز ندارد.
گربهمنبع: Plumb's Veterinary Drug Handbook
گربه: ۵۰٬۰۰۰ واحد/kg عضلانی · در صورت نیاز هر ۵ روز
نکتهٔ بالینی: بنزاتین غلظت خونی پایینی ایجاد میکند و فقط برای ارگانیسمهای بسیار حساس و عفونتی مناسب است که به غلظت بالای پایدار نیاز ندارد.
پنیسیلین ۶‑۳‑۳ (IM؛ هر ۴۸ ساعت)
سگ و گربهمنبع: Tripedin veterinary pharmacology monograph
عفونت ناشی از ارگانیسم حساس: ۲۵٬۰۰۰ واحد از مجموع فرآورده/kg · عضلانی · هر ۴۸ ساعت
نکتهٔ بالینی: دوز بر اساس مجموع واحدهای سه جزء محاسبه میشود. فقط برای ارگانیسم حساس و مطابق مشخصات همان فرآورده انتخاب شود؛ برای عفونت شدید، عفونت دستگاه عصبی مرکزی یا لپتوسپیروز از پروتکل مناسب پنیسیلین G آبی استفاده شود.
اشکال دارویی
- پنیسیلین G پتاسیم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ واحد/ویالموجود در ایران
- پنیسیلین G پتاسیم ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ واحد/ویالموجود در ایران
- پنیسیلین G سدیم ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ واحد/ویالموجود در ایران
- پنیسیلین G پتاسیم ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ واحد/ویال (فقط انفوزیون وریدی)
- پروکائین پنیسیلین G سوسپانسیون تزریقی ۳۰۰٬۰۰۰ واحد/mL
- پنیسیلین G تقویتشدهٔ ۳:۱، ۴۰۰٬۰۰۰ واحد/ویال (۳۰۰٬۰۰۰ پروکائین + ۱۰۰٬۰۰۰ پتاسیم)موجود در ایران
- پنیسیلین G تقویتشدهٔ ۳:۱، ۸۰۰٬۰۰۰ واحد/ویال (۶۰۰٬۰۰۰ پروکائین + ۲۰۰٬۰۰۰ پتاسیم)موجود در ایران
- Procaben Vet تقویتشدهٔ ۳:۱، ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ واحد/ویال (۳٬۰۰۰٬۰۰۰ پروکائین + ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ سدیم)
- بنزاتین + پروکائین ۱:۱، مجموع ۳۰۰٬۰۰۰ واحد/mL (۱۵۰٬۰۰۰ + ۱۵۰٬۰۰۰)
- بنزاتین پنیسیلین G، ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ واحد/ویالموجود در ایران
- بنزاتین پنیسیلین G، ۶۰۰٬۰۰۰ واحد/۱ mL (سرنگ آماده)
- بنزاتین پنیسیلین G، ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ واحد/۲ mL (سرنگ آماده)
- بنزاتین پنیسیلین G، ۲٬۴۰۰٬۰۰۰ واحد/۴ mL (سرنگ آماده)
- پنیسیلین ۶‑۳‑۳، مجموع ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ واحد (۶۰۰٬۰۰۰ بنزاتین + ۳۰۰٬۰۰۰ پروکائین + ۳۰۰٬۰۰۰ پتاسیم)موجود در ایران
نکات ایمنی و بالینی
- نمکهای آبی سدیم/پتاسیم سریعالاثرند؛ فرآوردههای پروکائین و بنزاتین جایگزین مستقیم آنها نیستند.
- فرآوردههای حاوی پروکائین یا بنزاتین هرگز وریدی تزریق نشوند. فرآوردهٔ ۲۰ میلیون واحدی پتاسیم نیز طبق برچسب فقط برای انفوزیون وریدی است.
- پنیسیلین G پتاسیم حدود ۱٫۷ mEq پتاسیم بهازای هر یک میلیون واحد دارد؛ در اختلال کلیوی، بیماری قلبی یا هایپرکالمی بار الکترولیتی و سرعت تجویز وریدی بررسی شود. نمک سدیم نیز میتواند بار سدیم را افزایش دهد.
- در حساسیت به پنیسیلین ممنوع است؛ واکنش متقاطع با سایر بتالاکتامها ممکن است رخ دهد.
- با آمینوگلیکوزیدها مانند آمیکاسین یا جنتامایسین در یک سرنگ یا محلول مخلوط نشود. پروکائین به PABA متابولیزه میشود و ممکن است اثر سولفونامیدها را کاهش دهد.
- انتخاب فرآوردههای پروکائین باید بر اساس حساسیت عامل بیماریزا و بروشور همان محصول باشد؛ کمدوزی و دورهٔ غیرضروری طولانی خطر شکست درمان و مقاومت را افزایش میدهد.
- در فرآوردهٔ ۶‑۳‑۳، دوز بر اساس مجموع واحدهای سه نمک محاسبه میشود؛ نسبت اجزا باید دقیقاً با فرآوردهٔ انتخابشده یکسان باشد و این فرآورده فقط عضلانی تجویز شود.
منابع ذکرشده
- Plumb's Veterinary Drug Handbook
- ACVIM Leptospirosis Consensus Statement 2023
- Penikel 300 veterinary product information (2024)
- Procaine Penicillin “30” official veterinary label (2021)
- Plumb's Veterinary Drug Handbook (older regimen)
- Procaben Vet product insert
- Benzapro official veterinary label (Health Canada)
- Tripedin veterinary pharmacology monograph
محاسبهٔ دوز بر اساس وزن
آخرین بهروزرسانی دادهٔ این صفحه: