سگمنبع: Plumb's
11 mg/kg · هر 12 ساعت
آنتیبیوتیکتراپی
کو-آموکسیکلاو (Amoxicillin/Clavulanate)
آمینوپنیسیلین تقویتشده با مهارکنندهٔ بتالاکتاماز · باکتریوسید (مهار سنتز دیوارهٔ سلولی)
گونه: سگ و گربه11 پروتکل دوز9 فرم دارویی
این صفحه یک مرجع محاسباتی و آموزشی برای دامپزشکان و دانشجویان دامپزشکی است و جایگزین معاینه، کشت و آنتیبیوگرام، قضاوت بالینی یا تصمیم نهایی دامپزشک معالج نیست.
معرفی دارو
آمینوپنیسیلین تقویتشده با مهارکنندهٔ بتالاکتاماز · باکتریوسید (مهار سنتز دیوارهٔ سلولی)
دوز عمومی: 10–20 mg/kg خوراکی · هر ۱۲ ساعتمنبع: برچسبهای بهروز فرآوردههای دامپزشکی
طیف اثر
آمینوپنیسیلین وسیعالطیف و باکتریوسید؛ افزودن کلاوولانیکاسید (مهارکنندهٔ بتالاکتاماز) آن را روی استافیلوکوکهای بتالاکتاماز-مثبت و بیهوازیها (از جمله Bacteroides) فعال میکند. طیفاش گرممثبتها (استافیلوکوک، استرپتوکوک، انتروکوک، Listeria، Actinomyces)، بسیاری از گرممنفیها (Pasteurella، E. coli، Proteus، Haemophilus) و اسپیروکتها (Borrelia عامل لایم، Leptospira) را دربر میگیرد. اما روی سودوموناس، انتروباکتر، سراشیا و استاف مقاوم به متیسیلین (MRSA/MRSP) بیاثر است؛ و چون مکانیسماش مهار دیوارهٔ سلولی است، روی باکتریهای بدون دیواره (Mycoplasma) و داخلسلولی (Rickettsia، Ehrlichia، Chlamydia) اثری ندارد.
کاربردها و دوزهای دامپزشکی
عفونت عمومی (حساس)
گربهمنبع: Plumb's
گربه: 10 mg/kg · هر 12 ساعت
عفونت ادراری (UTI)
سگمنبع: ISCAID 2019
10 mg/kg · هر 12 ساعت · 3–5 روز
نکتهٔ بالینی: برای سیستیت اسپورادیک، آموکسیسیلین ساده خطاول است (ISCAID 2019)؛ کوآموکسیکلاو را برای عفونت عودکننده/پیچیده یا باکتری مولد بتالاکتاماز نگه دارید.
گربهمنبع: ISCAID 2019
گربه: 10–20 mg/kg · هر 12 ساعت · 3–5 روز
نکتهٔ بالینی: برای سیستیت اسپورادیک، آموکسیسیلین ساده خطاول است و کوآموکسیکلاو برای موارد عودکننده/پیچیده یا بتالاکتاماز-مثبت (ISCAID 2019). در گربه بیشتر علائم ادراری تحتانی ایدیوپاتیک (FIC) و غیرعفونی است؛ پیش از آنتیبیوتیک عفونت با کشت تأیید شود.
پوست و بافت نرم
سگمنبع: Plumb's
بافت نرم/پوست: 10 mg/kg · هر 12 ساعت · 5–7 روز
سگمنبع: Plumb's
پیودرمای عمیق: 10 mg/kg · هر 12 ساعت · 14–120 روز
سگمنبع: Aucoin 2002
پیودرمای غیرسطحی: 10–20 mg/kg · هر 12 ساعت · 3–6 هفته
نکتهٔ بالینی: حداکثر 520 mg آموکسیسیلین در هر وعده (معادل 650 mg از فرآوردهٔ 4:1). اگر تا پایان هفتهٔ اول پاسخی دیده نشد، دفعات مصرف را به سهبار در روز افزایش دهید؛ و اگر تا پایان هفتهٔ دوم هم پاسخ نداد، درمان را قطع کنید.
سگمنبع: Hillier 2006
پیودرمای عودکننده: 11–17.5 mg/kg · هر 8–12 ساعت
گربهمنبع: Greene 2006
گربه: 10–20 mg/kg · هر 12 ساعت · 5–7 روز
سپسیس / باکتریمی
سگمنبع: Plumb's
باکتریمی (ادامهٔ درمان خوراکی): 17.5 mg/kg · هر 8–12 ساعت · 7 روز
نکتهٔ بالینی: ⚠️ سپسیس/باکتریمی فعال درمان اولیهٔ وریدی میخواهد. کوآموکسیکلاو خوراکی برای بیمار سپتیک کافی نیست؛ این دوز فقط برای ادامهٔ درمان خوراکی (step-down) پس از پایدارشدن بیمار است.
گربهمنبع: Greene 2006
گربه — باکتریمی/پنومونی (ادامهٔ درمان خوراکی): 10–20 mg/kg · هر 8 ساعت · 7–10 روز
نکتهٔ بالینی: ⚠️ سپسیس/باکتریمی فعال درمان اولیهٔ وریدی میخواهد. کوآموکسیکلاو خوراکی برای بیمار سپتیک کافی نیست؛ این دوز فقط برای ادامهٔ درمان خوراکی (step-down) پس از پایدارشدن بیمار است.
اشکال دارویی
- سوسپانسیون 156.25mg/5mL (125+31.25)موجود در ایران
- سوسپانسیون 228.5mg/5mL (200+28.5)موجود در ایران
- سوسپانسیون 312.5mg/5mL (250+62.5)موجود در ایران
- سوسپانسیون 457mg/5mL (400+57)موجود در ایران
- سوسپانسیون 642.9mg/5mL (600+42.9)موجود در ایران
- قرص 62.5 میلیگرم (50+12.5)
- قرص 375 میلیگرم (250+125)موجود در ایران
- قرص 625 میلیگرم (500+125)موجود در ایران
- قرص 1000 میلیگرم (875+125)موجود در ایران
نکات ایمنی و بالینی
- ⚠️ دوز و مقدار مصرف محاسبهشده بر اساس جزء آموکسیسیلین است؛ قدرت نوشتهشده در نام هر شکل دارویی، مجموع آموکسیسیلین و کلاوولانات را نشان میدهد.
- فرآوردههای مرجع دامپزشکی معمولاً نسبت 4:1 آموکسیسیلین به کلاوولانات دارند. فرآوردههای انسانی نسبتهای متفاوتی دارند و خودبهخود قابلجایگزینی نیستند؛ مقدار هر دو جزء را روی برچسب فرآورده بررسی کنید.
- در حساسیت به پنیسیلینها ممنوع است؛ احتمال واکنش متقاطع با سفالوسپورینها و کارباپنمها وجود دارد.
- هرگز به خرگوش، خوکچهٔ هندی، چینچیلا و همستر داده نشود — خطر انتریت کشنده و انتروتوکسمی کلستریدیایی (برای سگ و گربه بیخطر است).
- شایعترین عوارض گوارشیاند (بیاشتهایی، استفراغ، اسهال)؛ تجویز همراه غذا میتواند کمک کند.
- در سپتیسمی یا شوک، جذب خوراکی کاهش مییابد؛ در این موارد شکل تزریقی ترجیح دارد.
- روی سودوموناس، انتروباکتر، سراشیا و استاف مقاوم به متیسیلین (MRSA/MRSP)، و نیز مایکوپلاسما و باکتریهای داخلسلولی (ریکتزیا، کلامیدیا) بیاثر است.
- نسبت آموکسیسیلین به کلاوولانات در فرآوردههای انسانی متفاوت است؛ فرآوردههای دامپزشکی سگ و گربه معمولاً نسبت 4:1 دارند.
- در آبستنی نسبتاً ایمن تلقی میشود (در سگ و گربه کلاس A).
منابع ذکرشده
- برچسبهای بهروز فرآوردههای دامپزشکی
- Plumb's
- ISCAID 2019
- Aucoin 2002
- Hillier 2006
- Greene 2006
محاسبهٔ دوز بر اساس وزن
آخرین بهروزرسانی دادهٔ این صفحه: